English French German Spain Italian Dutch Russian Portuguese Japanese Korean Arabic Chinese Simplified

Η εξάπλωση των Τούρκων και οι προσπάθειες για ανάσχεσή τους

α. Η αδυναμία του Βυζαντίου
Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος (1261-1282):
- ανασύσταση βυζαντινού κράτους
- αποφυγή μιας νέας σταυροφορίας εναντίον του χάρη στις διπλωματικές του ενέργειες:
1) δωροδοκία δυτικών ηγεμόνων
2) αποδοχή της συνόδου της Λυών (1274) = υποταγή της ορθόδοξης στη ρωμαϊκή εκκλησία
- τελευταία αναλαμπή Βυζαντίου.
Αιτίες αποδυνάμωσης του Βυζαντίου:
- εμφύλιοι πόλεμοι (1321-1328 και 1341-1347) - στρατιωτική και οικονομική κατάρρευση:
1) η υποτίμηση του νομίσματος
2) η βαριά φορολογία
3) η γενικότερη εξαθλίωση
προκάλεσαν επαναστάσεις του λαού και της μεσαίας τάξης κατά των ευγενών
(Θεσσαλονίκη και Ανδριανούπολη).
Ανδρόνικος Β΄ (1282 - 1328). Για να περιορίσει τις κρατικές δαπάνες:
- μείωσε τη δύναμη του στρατού και του στόλου:
1) Κυριάρχησαν οι ξένοι μισθοφόροι
2) Απώλεια εδαφών
- Η Βυζαντινή αυτοκρατορία γίνεται αυτοκρατορία των Στενών (περιορίζεται δηλαδή σταδιακά στα στενά του Βοσπόρου).
β. Οθωμανοί και οι κατακτήσεις τους
Γενίτσαροι (έφιπποι μπροστά)
Οι Οθωμανοί:
- ήταν τουρκική φυλή, Ασιάτες νομάδες
- μετανάστευσαν κοντά στην Προύσα
- οργανώθηκαν από το σουλτάνο Οθμάν ή Οσμάν
- εκμεταλλεύτηκαν την κατάργηση των ακριτών μετά το 1261
- αξιοποίησαν το θεσμό των γαζήδων (άτακτοι φανατικοί πολεμιστές του Ισλάμ)
- κατέκτησαν σταδιακά όλη τη Μ. Ασία
- στρατολόγησαν χριστιανόπαιδα (παιδομάζωμα)
- συγκρότησαν επίλεκτο τάγμα γενιτσάρων (yeni-ceri = "νέος στρατός")
- κατέκτησαν την Καλλίπολη (1354) και έτσι πέρασαν στην Ευρώπη
- υπέταξαν τους βαλκανικούς λαούς
- νίκησαν τους Σέρβους (μάχη Κοσσυφοπεδίου, 1389)
γ. Προσπάθειες ανάσχεσης των Οθωμανών
Οι Μογγόλοι με αρχηγό τον Ταμερλάνο:
- εισέβαλαν στη Μ. Ασία και νίκησαν το σουλτάνο Βαγιαζίτ (μάχη Άγκυρας 1402)
Αποτέλεσμα: η ήττα:
- προκάλεσε κρίση στο οθωμανικό κράτος
- έδωσε παράταση ζωής στο Βυζάντιο
Οι αυτοκράτορες: Ιωάννης Ε΄, Μανουήλ Β΄, Ιωάννης Η΄ ταξιδεύουν στη Δύση για βοήθεια:
- Ο Ιωάννης Ε΄ πρόσφερε αντάλλαγμα (= το νησί Τένεδος) που, αντί να φέρει βοήθεια, θα οδηγήσει σε βενετογενοβέζικο πόλεμο.
- Ο Μανουήλ Β΄ έλαβε μηδαμινή βοήθεια λόγω του Εκατονταετή πολέμου που μαίνονταν στην Ευρώπη εκείνη την εποχή.
- Ο Ιωάννης Η΄ ανανέωσε την «ένωση» (δηλ. υποταγή της ορθόδοξης στη ρωμαϊκή εκκλησία) στη σύνοδο Φερράρας-Φλωρεντίας (1438/9) με αντάλλαγμα την οργάνωση από τη Δύση μιας σταυροφορίας.
Η ενέργεια αυτή αποδείχτηκε μάταιη γιατί:
1) δεν έγινε δεκτή απ’ το λαό (προκλήθηκε εμφύλια διαμάχη ενωτικών και ανθενωτικών στον πληθυσμό της Κων/πολης)
2) ο σταυροφορικός στρατός, που τελικά οργανώθηκε, νικήθηκε στη Βάρνα (1444) και το Βυζάντιο έμεινε απροστάτευτο στα κατακτητικά σχέδια των Οθωμανών.
Χάρτες 1261-1444

3 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

κυριε καποια απο αυτα που γραφετε δεν τα εχει στο βιβλιο αν καποιος διαβασει απο το βιβλιο κ ζητήσετε κατι που δν το εχει στο βιβλιο και δεν το γραψουμε θα ναι λαθος?

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ είπε...

Μην ανησυχείς. Δεν πρόκειται να ζητήσω κάτι που δεν αναφέρεται στο σχολικό βιβλίο.

Ανώνυμος είπε...

Πολύ χρήσιμες και βοηθητικές σημειώσεις!